काठमाडौं । । मध्यपूर्व क्षेत्रमा United States (अमेरिका), Israel (इजरायल) र Iran (इरान) बीचको बढ्दो द्वन्द्वले अवस्था अत्यन्त जटिल बनाएको छ। इरानले प्रतिकारस्वरूप खाडी क्षेत्रमा रहेका अमेरिकी सैन्य अड्डा र महत्वपूर्ण संरचनाहरूलाई लक्षित गरी आक्रमण गरिरहेको छ। Bahrain (बहराइन), Kuwait (कुवेत), Saudi Arabia (साउदी अरेबिया), Qatar (कतार), Oman (ओमान) र United Arab Emirates (यूएई) जस्ता देशहरू पनि यसको असरमा परेका छन्।
इजरायलले इरानको South Pars Gas Field (साउथ पार्स ग्यास क्षेत्र) मा आक्रमण गरेपछि त्यसको जवाफमा इरानले कतारको Ras Laffan Industrial City मा प्रहार गरेको थियो। यो ग्यास क्षेत्र विश्वकै सबैभन्दा ठूलो प्राकृतिक ग्यास भण्डारमध्ये एक मानिन्छ । यस घटनाले द्वन्द्वलाई अझ गम्भीर बनाएको छ।
तर यति धेरै तनावका बीच पनि खाडी देशहरूले इरानमाथि प्रत्यक्ष हमला नगर्नु उनीहरूको सोचिएको रणनीति हो। उनीहरू आक्रमणभन्दा आफ्नो सुरक्षा मजबुत बनाउनतर्फ केन्द्रित छन्।
पहिलो कारण हो—उच्च जोखिम। यदि खाडी देशहरू युद्धमा होमिए भने उनीहरू इरानको अझ ठूलो निशानामा पर्न सक्छन्। सानो भूगोल र महत्वपूर्ण पूर्वाधार भएका कारण क्षति अत्यन्त ठूलो हुन सक्छ।
दोस्रो, आर्थिक प्राथमिकता। विशेषगरी Saudi Arabia (साउदी अरेबिया) र United Arab Emirates (यूएई) जस्ता देशहरू विकास र आर्थिक रूपान्तरणमा केन्द्रित छन्। युद्धले लगानी, पर्यटन र व्यापारमा गम्भीर असर पार्न सक्छ।
तेस्रो, कूटनीतिक सोच। Qatar (कतार) र Oman (ओमान) जस्ता देशहरू संवाद र मध्यस्थताको पक्षमा छन्।
चौथो, Strait of Hormuz (होर्मुज जलडमरू) को संवेदनशीलता। विश्वको ठूलो हिस्सा तेल यही मार्गबाट ओसारपसार हुन्छ। यो बन्द भएमा विश्व अर्थतन्त्र नै संकटमा पर्न सक्छ।
त्यसैगरी, खाडी देशहरू अझै पनि अमेरिकी सुरक्षा सहयोगमा निर्भर छन्। यसले उनीहरूलाई प्रत्यक्ष युद्धमा नउत्री संयमता अपनाउन प्रेरित गरेको छ।
अन्ततः Iraq War (सन् २००३ को इराक युद्ध) को अनुभवले पनि उनीहरूलाई सतर्क बनाएको छ। त्यो युद्धपछि आएको अस्थिरता अझै स्मरणमै छ।
खाडी देशहरूको संयमता कमजोरी होइन, दीर्घदृष्टिसहितको रणनीति हो। उनीहरू आफ्नो सुरक्षा, आर्थिक स्थिरता र क्षेत्रीय सन्तुलन जोगाउन युद्धभन्दा टाढा रहिरहेका छन्। तर यदि आक्रमण अझै तीव्र भयो भने, यो संयमता कहिलेसम्म टिक्छ भन्ने प्रश्न अनुत्तरीत नै छ।
2026 swatantrapath.com सर्वाधिकार सुरक्षित